Rất nhiều người Việt sẽ bất ngờ khi thấy trên bảng lương có một khoản mang tên Kirchensteuer (thuế nhà thờ). Có người bị trừ ngay từ tháng đầu tiên đi làm, trong khi có người nhiều năm vẫn không phải đóng. Vậy Kirchensteuer là gì, ai phải đóng và khoản thuế này được tính như thế nào?
Trong bài viết này, mình sẽ giải thích ngắn gọn, dễ hiểu và chia sẻ luôn trải nghiệm thực tế của bản thân khi trở thành thành viên Công giáo tại Đức.
Thuế Nhà Thờ (Kirchensteuer) ở Đức là gì?
Kirchensteuer là thuế nhà thờ được áp dụng đối với những người là thành viên của một số giáo hội được Nhà nước Đức công nhận, phổ biến nhất là Giáo hội Công giáo và Giáo hội Tin Lành.
Điểm đặc biệt là Nhà nước không giữ khoản tiền này mà chỉ thu hộ cho các giáo hội. Số tiền thu được được sử dụng để duy trì hoạt động của nhà thờ như:
- Chi trả lương cho linh mục và nhân viên.
- Bảo trì, sửa chữa nhà thờ.
- Hoạt động từ thiện, giáo dục và xã hội.
- Tổ chức các hoạt động mục vụ.
Vì được khấu trừ cùng với thuế thu nhập nên nhiều người thường nghĩ đây là một loại thuế của Nhà nước. Thực tế, đây là khoản đóng góp dành cho giáo hội mà bạn là thành viên.
Ai phải đóng thuế nhà thờ ở Đức?
Không phải tất cả mọi người sống tại Đức đều phải đóng Kirchensteuer.
Bạn phải đóng nếu:
- Đã đăng ký là thành viên của một giáo hội có thu Kirchensteuer.
- Có thu nhập thuộc diện phải nộp thuế thu nhập.
- Đang cư trú và làm việc tại Đức.
Ngược lại, bạn không phải đóng nếu:
- Không khai báo theo tôn giáo khi đăng ký cư trú (Anmeldung).
- Không thuộc giáo hội có thu Kirchensteuer.
- Thu nhập chưa đến mức phải nộp thuế thu nhập.
Nói đơn giản, việc theo đạo thôi chưa đủ. Điều quan trọng là bạn có được đăng ký là thành viên của giáo hội tại Đức hay không.
Trải nghiệm của mình khi sang Đức
Mình là người Công giáo từ nhỏ. Tuy nhiên, khi mới sang Đức làm thủ tục đăng ký cư trú, mình không đăng ký là Công giáo, vì lúc đó chưa hiểu rõ về Kirchensteuer cũng như thủ tục liên quan.
Kết quả là trong năm đầu, mình không phải đóng thuế nhà thờ.
Sau một thời gian, mình muốn đăng ký lại vì bản thân vẫn là người Công giáo và muốn sinh hoạt chính thức tại giáo xứ ở Đức. Mình đã hỏi văn phòng giáo xứ thì được hướng dẫn cần cung cấp giấy chứng nhận Rửa tội.
Vấn đề là giấy này ở Việt Nam. Nếu muốn bổ sung hồ sơ, gia đình phải xin giấy từ giáo xứ bên Việt Nam, gửi sang Đức, sau đó còn phải dịch thuật và thực hiện thêm một số thủ tục. Thấy khá mất thời gian nên lúc đó mình tạm dừng.
Mọi chuyện chỉ thay đổi sau khi mình làm lễ cưới tại nhà thờ ở Đức. Cha xứ hỗ trợ hoàn tất toàn bộ hồ sơ cần thiết. Sau lễ cưới, mình được ghi nhận chính thức là thành viên của Giáo hội Công giáo tại Đức.
Từ thời điểm đó đến nay, mình bắt đầu đóng Kirchensteuer đều đặn mỗi tháng cùng với các khoản thuế khác trên bảng lương.
Đối với mình, đây không phải là khoản tiền bị “mất”, mà là một phần trách nhiệm của một người Công giáo đang sinh hoạt trong giáo hội.
Điều kiện để phải đóng Kirchensteuer
Trên thực tế, để phát sinh nghĩa vụ đóng thuế nhà thờ, thường cần hội đủ ba điều kiện:
- Có đăng ký là thành viên của giáo hội.
- Có thu nhập phải nộp thuế.
- Đang cư trú hợp pháp tại Đức.
Nếu nghỉ việc, chưa có thu nhập hoặc thu nhập quá thấp không phải nộp thuế thu nhập thì thông thường cũng sẽ không phát sinh Kirchensteuer.
Bạn có thể xem thêm: Có Bắt Buộc Khai Thuế Ở Đức Không? Ai Phải Khai Và Ai Có Thể Không Cần?
Thuế nhà thờ Kirchensteuer được tính như thế nào?
Đây là điểm nhiều người hiểu nhầm nhất.
Kirchensteuer không tính trực tiếp trên tổng lương.
Khoản thuế này được tính dựa trên thuế thu nhập (Einkommensteuer) mà bạn phải nộp.
Công thức chung:
Kirchensteuer = 8% hoặc 9% × Thuế thu nhập
Mức thu phụ thuộc vào từng bang:
| Mức thu | Áp dụng |
| 8% | Bavaria (Bayern), Baden-Württemberg |
| 9% | Phần lớn các bang còn lại |
Ví dụ cách tính
Giả sử:
- Thuế thu nhập phải nộp: 3.000 euro/năm
- Bạn sống tại Berlin.
Khi đó:
- Kirchensteuer = 3.000 × 9% = 270 euro/năm
Nếu sống tại Bayern:
- Kirchensteuer = 3.000 × 8% = 240 euro/năm
Có thể thấy mức thuế nhà thờ không quá lớn so với tổng thu nhập, vì nó chỉ được tính trên thuế thu nhập, không phải trên toàn bộ tiền lương.
Kirchensteuer có bị trừ ngay trên lương không?
Có.
Nếu bạn là thành viên của giáo hội và thuộc diện phải nộp thuế, khoản này thường được khấu trừ tự động mỗi tháng cùng với:
- Thuế thu nhập (Lohnsteuer).
- Thuế đoàn kết (Solidaritätszuschlag) nếu có.
- Các khoản bảo hiểm xã hội.
Trên bảng lương (Lohnabrechnung), bạn sẽ thấy mục Kirchensteuer với số tiền cụ thể của tháng đó.
Làm sao biết mình có đang đóng thuế nhà thờ hay không?
Bạn có thể kiểm tra bằng một trong các cách sau:
- Xem bảng lương hằng tháng.
- Kiểm tra quyết toán thuế (Steuerbescheid).
- Hỏi bộ phận nhân sự của công ty.
- Kiểm tra thông tin đăng ký tôn giáo tại cơ quan đăng ký cư trú nếu không chắc mình đã khai báo gì trước đây.
Nếu không thấy mục Kirchensteuer trên bảng lương thì nhiều khả năng bạn chưa thuộc diện phải đóng.
Có thể không đóng Kirchensteuer không?
Có.
Nếu không muốn tiếp tục là thành viên của giáo hội, bạn có thể thực hiện thủ tục Kirchenaustritt (rời khỏi giáo hội).
Sau khi hoàn tất thủ tục theo quy định của bang nơi cư trú, nghĩa vụ đóng Kirchensteuer sẽ chấm dứt theo thời điểm pháp luật quy định.
Tuy nhiên, đây không chỉ là vấn đề tài chính mà còn liên quan đến đời sống tôn giáo. Việc rời giáo hội có thể ảnh hưởng đến một số quyền lợi và sinh hoạt tôn giáo như hôn phối, các bí tích hoặc các nghi thức khác, tùy quy định của từng giáo hội.
Nếu bạn là người có đức tin và sinh hoạt thường xuyên, nên cân nhắc kỹ trước khi quyết định.
Nhiều người thường thắc mắc:
Người Việt ở Đức có phải đóng thuế nhà thờ không?
Chỉ khi bạn đăng ký là thành viên của giáo hội và có thu nhập thuộc diện nộp thuế.
Không theo đạo nhưng vẫn bị trừ Kirchensteuer thì phải làm sao?
Bạn nên kiểm tra lại thông tin tôn giáo đã khai khi đăng ký cư trú. Nếu có sai sót, hãy liên hệ cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn điều chỉnh.
Du học sinh có phải đóng Kirchensteuer không?
Phần lớn du học sinh không phải đóng vì thu nhập chưa đến mức chịu thuế hoặc không đăng ký là thành viên giáo hội. Tuy nhiên, nếu đáp ứng đủ các điều kiện nêu trên thì vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ đóng.
Thuế nhà thờ có được hoàn lại không?
Thông thường không. Đây là khoản thuế được thu hợp pháp dựa trên tình trạng thành viên giáo hội của bạn. Chỉ trong một số trường hợp kê khai sai hoặc thu sai mới có thể được điều chỉnh.
Bạn có thế xem thêm: Khai thuế ở Đức bằng WISO: Tôi bất ngờ khi thấy số tiền hoàn thuế hơn 2.000 Euro
Lời Kết
Kirchensteuer là một loại thuế khá đặc trưng của Đức. Không phải ai sống ở Đức cũng phải đóng, mà chỉ áp dụng đối với những người là thành viên của các giáo hội có thu thuế và có nghĩa vụ nộp thuế thu nhập.
Nếu bạn không theo tôn giáo hoặc chưa đăng ký là thành viên giáo hội, rất có thể bạn sẽ không thấy khoản này trên bảng lương. Ngược lại, nếu đã đăng ký chính thức, Kirchensteuer sẽ được khấu trừ tự động cùng với các khoản thuế khác.
Với riêng mình, việc đóng Kirchensteuer không phải là nghĩa vụ bị ép buộc mà là lựa chọn phù hợp với đức tin. Sau khi hoàn tất thủ tục qua lễ cưới tại nhà thờ ở Đức và chính thức trở thành thành viên của Giáo hội Công giáo tại đây, mình vẫn duy trì việc đóng thuế nhà thờ cho đến nay. Hy vọng những chia sẻ thực tế này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về Kirchensteuer và biết vì sao mình có hoặc không có khoản thuế này trên bảng lương.
